Ví dụ: Luyện tập: Vẽ trang trí

Bài 5: Luyện tập vẽ trang trí

Giới thiệu

Các em học sinh thân mến! Trong chương 2, chúng ta đã cùng nhau tìm hiểu về vẽ trang trí, biết cách sắp xếp họa tiết và màu sắc. Hôm nay, chúng ta sẽ ôn tập và thực hành vẽ một bài trang trí hoàn chỉnh. Bài luyện tập này sẽ giúp các em ghi nhớ các bước vẽ và tự tin tạo ra một sản phẩm đẹp mắt.

Lý thuyết: Nhắc lại về vẽ trang trí

Vẽ trang trí là cách sắp xếp các hình vẽ (gọi là họa tiết) như hoa, lá, con vật, hình vuông, tròn… lên một mặt phẳng (giấy, vải) sao cho cân đối, hài hòa và đẹp mắt. Trong bài luyện tập, chúng ta sẽ tập trung vào việc vẽ trang trí một hình vuông hoặc một hình chữ nhật với các họa tiết đơn giản.

• Đối xứng: Họa tiết ở hai bên trục giống nhau (giống như hai cánh của con bướm).
• Nhắc lại: Lặp lại cùng một họa tiết nhiều lần đều nhau (ví dụ: dãy hoa nhỏ quanh mép).
• Xen kẽ: Lấy hai họa tiết khác nhau đặt đan xen (ví dụ: hình tròn – hình tam giác).
• Mảng chính và mảng phụ: Mảng chính (họa tiết lớn, nổi bật) đặt ở giữa. Mảng phụ (họa tiết nhỏ hơn) đặt ở các góc hoặc xung quanh.

Ví dụ minh họa từng bước: Trang trí hình vuông với họa tiết "Hoa lá"

Chúng ta sẽ cùng thực hành vẽ một bài trang trí hình vuông với họa tiết là bông hoa 4 cánh ở giữa và những chiếc lá nhỏ ở 4 góc.

1. Bước 1: Kẻ khung và trục

   Vẽ một hình vuông to trên giấy (ví dụ: cạnh 16cm). Kẻ hai đường thẳng chéo từ góc này sang góc kia (để tìm tâm). Sau đó kẻ đường ngang và dọc đi qua tâm để có 4 trục đối xứng. Dùng thước kẻ nhẹ tay để sau còn xóa.

   (Lưu ý: Các đường trục này sẽ giúp các em vẽ đối xứng chính xác.)
2. Bước 2: Vẽ mảng chính ở trung tâm

   Từ tâm hình vuông, vẽ một bông hoa 4 cánh đối xứng. Ví dụ: vẽ một hình tròn nhỏ ở tâm làm nhụy. Từ nhụy, vẽ 4 cánh hoa hình trái tim hoặc hình giọt nước tỏa ra đều nhau dọc theo 4 trục (trên, dưới, trái, phải).

   Sau đó, vẽ thêm nét cong nhẹ bên ngoài mỗi cánh hoa để tạo lớp cánh thứ hai hoặc vẽ gân lá nhỏ.

3. Bước 3: Vẽ họa tiết phụ ở 4 góc

   Ở 4 góc của hình vuông (giữa các trục), vẽ những chiếc lá nhỏ hình bầu dục. Lá có thể vẽ một đường gân chính ở giữa. Các em nên vẽ giống hệt nhau ở 4 góc để tạo sự cân đối.

   Có thể thêm một đường diềm (họa tiết lặp lại) nhỏ chạy quanh mép hình vuông, ví dụ: các chấm tròn hoặc sóng nước.

4. Bước 4: Lên màu

   Trước khi tô màu, dùng bút chì vẽ đậm lại các nét chính và xóa các đường trục. Sau đó chọn màu theo nguyên tắc hài hòa:

   • Màu chính (bông hoa ở giữa): có thể dùng màu đỏ tươi hoặc màu cam.
   • Màu nền (phần giấy còn lại xung quanh): dùng màu nhạt hơn như vàng nhạt, xanh lá hoặc xanh da trời.
   • Màu phụ (lá ở góc): màu xanh lá cây hoặc màu tím than.
   • Đường diềm: màu tương phản nhẹ, ví dụ nếu hoa màu đỏ thì diềm màu xanh dương.

   Cách tô: Tô đều tay, không lem ra ngoài. Có thể tô hai lớp màu cho đậm hoặc dùng bút dạ để viền lại cho nét.

5. Bước 5: Hoàn thiện và kiểm tra

   Nhìn lại toàn bộ bức vẽ. Xem họa tiết chính có nổi bật không? Các họa tiết phụ có đều nhau không? Nếu cần, dùng bút dạ đen hoặc bút màu tô viền các họa tiết để bức tranh thêm sắc nét.

   Cuối cùng, các em có thể ký tên và ghi ngày tháng ở góc dưới bên phải.

Ghi nhớ

• Phải vẽ trục đối xứng trước khi vẽ họa tiết.
• Họa tiết chính to và ở vị trí trung tâm; họa tiết phụ nhỏ hơn và ở xung quanh.
• Màu sắc cần có sự hài hòa: màu chính đậm, màu nền nhạt, không dùng quá nhiều màu (3-4 màu là vừa).
• Luôn tô màu đều tay, không bị lem hoặc chờm ra ngoài nét vẽ.
• Kiên nhẫn và tỉ mỉ – vẽ trang trí cần sự chính xác và đều đặn.

Bài tập gợi ý

1. Thực hành trang trí một hình vuông với họa tiết trung tâm là một con bướm đang xòe cánh, 4 góc là những bông hoa nhỏ.
2. Thử trang trí một hình chữ nhật (khổ giấy A4 dọc) với chủ đề "Mùa hè" – họa tiết chính là một mặt trời đang tỏa sáng, các mảng phụ là sóng biển và cây dừa nhỏ xung quanh.
3. Sáng tạo: Hãy tự chọn 3 họa tiết khác nhau (ví dụ: quả táo, cái lá, con cá) và sắp xếp chúng theo nguyên tắc xen kẽ trên một đường diềm (dải giấy dài).

Lưu ý khi làm bài tập: Các em hãy áp dụng đúng 5 bước như trong ví dụ, từ kẻ khung, vẽ trục, sắp xếp họa tiết, lên màu và hoàn thiện. Đừng quên vẽ nhẹ nhàng bằng chì trước, tô màu sau. Chúc các em có những sản phẩm thật đẹp và sáng tạo!