Ví dụ: Luyện tập: Biểu diễn âm nhạc

Bài 7: Luyện tập Biểu diễn âm nhạc

Giới thiệu

Các em thân mến, sau khi đã học những kiến thức cơ bản về biểu diễn âm nhạc, hôm nay chúng ta sẽ cùng nhau bước vào một hoạt động vô cùng thú vị: luyện tập biểu diễn. Luyện tập không chỉ giúp em hát hay hơn, chơi đàn tốt hơn, mà còn giúp em tự tin hơn khi đứng trước mọi người. Bài học hôm nay sẽ hướng dẫn em từng bước để chuẩn bị cho một tiết mục biểu diễn hoàn chỉnh.

Lý thuyết: Luyện tập biểu diễn là gì?

Luyện tập biểu diễn là quá trình em lặp đi lặp lại một bài hát hoặc một tác phẩm nhạc cụ một cách có chủ đích, với mục tiêu làm chủ giai điệu, lời ca, nhịp điệu và cảm xúc, để có thể trình bày tác phẩm đó một cách trôi chảy, tự tin và truyền cảm nhất trước khán giả.

Quá trình luyện tập thường bao gồm các bước:

• Bước 1: Ôn tập cá nhân: Tự luyện tập từng câu, từng đoạn một cách chính xác.
• Bước 2: Luyện tập theo nhóm: Kết hợp với các bạn hoặc nhạc cụ đệm để tạo sự hòa quyện.
• Bước 3: Luyện tập có khán giả giả định: Tập biểu diễn trước gương hoặc cho bạn bè, người thân xem để làm quen với áp lực.
• Bước 4: Tổng duyệt: Chạy toàn bộ tiết mục từ đầu đến cuối như một buổi biểu diễn thật.

Ví dụ minh họa từng bước: Luyện tập bài hát "Niềm vui của em"

Chúng ta sẽ cùng luyện tập bài hát "Niềm vui của em" (Nhạc và lời: Nguyễn Huy Hoàng) để minh họa cho các bước trên.

Ví dụ 1: Bước 1 - Ôn tập cá nhân

Em hãy đứng trước gương, hai tay thả lỏng, mỉm cười nhẹ. Bắt đầu hát câu đầu tiên: "Khi ông mặt trời thức dậy...".

• Luyện cao độ: Hát chậm, chú ý nốt nhạc thấp nhất và cao nhất trong câu. Ví dụ: nốt "mặt" (thấp) và nốt "dậy" (cao). Hát đi hát lại 3-5 lần cho đến khi giọng không bị chênh.
• Luyện trường độ: Dùng tay gõ nhịp phách. Hát chữ "Khi" dài 1 phách, "ông" dài 1 phách, "mặt" dài 2 phách... Gõ phách thật đều, không vội.
• Kết hợp: Khi đã chắc, em hát cả câu với nhịp độ vừa phải, chú ý lấy hơi ở cuối câu.

Kết quả: Em hát đúng cao độ, trường độ, hơi thở đều đặn cho câu hát đầu tiên.

Ví dụ 2: Bước 2 - Luyện tập theo nhóm (hát bè đơn giản)

Các em chia làm hai nhóm. Nhóm 1 hát giai điệu chính. Nhóm 2 hát bè quãng 3 bên dưới ở đoạn điệp khúc: "Niềm vui của em là những...".

1. Nhóm trưởng đếm nhịp "Một, hai, ba, bắt đầu!".
2. Nhóm 1 hát to, rõ lời.
3. Nhóm 2 hát nhỏ hơn một chút, lắng nghe giai điệu của nhóm 1 để điều chỉnh cao độ cho hòa hợp.
4. Cả hai nhóm cùng nghe âm thanh tổng thể. Nếu nghe chói tai, nhóm 2 cần giảm âm lượng hoặc kiểm tra lại cao độ.

Kết quả: Hai nhóm hòa giọng với nhau, tạo thành một khối âm thanh hài hòa, dày dặn hơn.

Ví dụ 3: Bước 3 - Luyện tập có khán giả giả định

Em mời một bạn ngồi ở ghế làm khán giả. Em bước lên "sân khấu" (ví dụ: khoảng trống trong lớp), cúi đầu chào, giới thiệu tên và bài hát: "Xin chào các bạn, tôi là Minh. Tôi sẽ hát bài "Niềm vui của em"."

• Lần 1: Hát, nhưng mắt chỉ nhìn xuống đất. Bạn "khán giả" góp ý: "Cậu nên nhìn lên và cười tươi hơn."
• Lần 2: Em điều chỉnh: ngẩng đầu, mỉm cười, thỉnh thoảng đưa mắt nhìn về phía bạn. Hát xong, cúi đầu cảm ơn.
• Lần 3: Em tập hát với một chút cảm xúc theo lời bài hát: hát đoạn về niềm vui với gương mặt tươi sáng, hát đoạn về tình mẹ với giọng ấm áp, trìu mến.

Kết quả: Em đã có thể vừa hát vừa thể hiện cảm xúc, giao lưu bằng mắt với "khán giả" mà không bị quên lời hay mất nhịp.

Ví dụ 4: Bước 4 - Tổng duyệt

Đây là lần chạy cuối cùng. Tất cả các thành viên (nếu hát nhóm) hoặc cá nhân đứng vào vị trí biểu diễn. Đèn tượng trưng bật sáng. Có thể bật nhạc đệm (nếu có).

1. Em hít một hơi thật sâu.
2. Nhạc bắt đầu. Em bắt nhịp và hát từ đầu đến cuối, không dừng lại dù có sai sót nhỏ.
3. Kết thúc bài hát, em giữ nguyên tư thế, mỉm cười, cúi chào thật trang trọng.

Kết quả: Em đã hoàn thành một buổi biểu diễn thử nghiệm, giúp em tự tin hơn cho buổi biểu diễn chính thức.

Ghi nhớ

• Kiên trì: Luyện tập là chìa khóa của sự thành công. Không nản nếu chưa làm được ngay.
• Lắng nghe: Lắng nghe bản thân, lắng nghe bạn bè để cùng nhau hòa giọng.
• Tự tin: Khi đã luyện tập kỹ, hãy mạnh dạn thể hiện. Sự tự tin sẽ giúp em tỏa sáng.
• Biểu cảm: Biểu diễn không chỉ là hát đúng nốt mà còn là truyền tải cảm xúc của bài hát đến người nghe.

Bài tập gợi ý

1. Bài tập cá nhân: Chọn một bài hát em yêu thích trong chương trình. Tập luyện theo 4 bước như ví dụ trên và ghi lại những khó khăn em gặp phải ở mỗi bước.
2. Bài tập nhóm: Cùng 2-3 người bạn, chọn một bài hát múa hoặc hát tập thể. Phân công người hát chính, người hát bè, người gõ đệm. Tổ chức một buổi tập tổng duyệt vào cuối tuần và mời các bạn trong lớp đến xem.
3. Thử thách: Tập biểu diễn bài hát "Niềm vui của em" với một nhạc cụ gõ đơn giản do em tự chế tạo (ví dụ: hai chiếc thìa gõ vào nhau, một hộp sữa có hạt gạo bên trong lắc theo nhịp). Kết hợp vừa gõ vừa hát.