Ví dụ: Luyện tập: Ôn tập cuối năm

Ôn tập cuối năm – Luyện tập tổng hợp

Giới thiệu

Các em học sinh thân mến! Chúng ta đã cùng nhau trải qua một năm học với thật nhiều bài hát hay, những kiến thức nhạc lí thú vị và những kĩ năng thực hành bổ ích. Bài học hôm nay sẽ là dịp để các em ôn tập lại toàn bộ kiến thức đã học trong Chương 4 – Ôn tập cuối năm. Thông qua các ví dụ minh họa cụ thể, từng bước một, các em sẽ được củng cố kĩ năng đọc nhạc, hát và cảm thụ âm nhạc một cách tự tin nhất.

Lý thuyết trọng tâm

Trong phần ôn tập cuối năm, chúng ta cần nắm vững ba nội dung chính:

• Đọc nhạc: Nhận biết và thể hiện đúng cao độ, trường độ của các nốt nhạc trong thang âm Đô trưởng.
• Hát: Hát đúng giai điệu, lời ca và thể hiện sắc thái tình cảm của bài hát.
• Cảm thụ: Lắng nghe và cảm nhận được nhịp điệu, giai điệu của một đoạn nhạc ngắn.

Ví dụ minh họa từng bước

Ví dụ 1: Luyện tập đọc nhạc kết hợp gõ phách

Chúng ta sẽ cùng luyện tập đọc một câu nhạc ngắn với 4 ô nhịp ở nhịp 2/4.

Bước 1: Quan sát bản nhạc. Câu nhạc gồm các nốt: Đồ – Rê – Mi – Pha – Son – La – Son – Pha. Mỗi ô nhịp có 2 phách.

Bước 2: Đọc tên nốt nhạc chậm rãi từng nốt, kết hợp dùng tay gõ nhẹ vào bàn theo phách mạnh (phách 1) và phách nhẹ (phách 2).

Bước 3: Sau khi đọc đúng tên nốt và nhịp, hãy thể hiện cao độ bằng giọng hát. Hát nốt “Đồ” ở âm vực trung bình, lên dần đến nốt “Son” rồi xuống lại nốt “Pha”.

Bước 4: Ghép toàn bộ câu nhạc với tốc độ vừa phải, giữ nhịp đều đặn.

Ví dụ 2: Ôn tập hát và vận động theo nhịp

Hãy ôn lại một đoạn trong bài hát “Em đi trong tươi xanh” (nhịp 4/4).

Bước 1: Nghe lại giai điệu bài hát 1-2 lần để nhớ cao độ và lời ca.

Bước 2: Hát thầm theo, chú ý những chỗ luyến láy và ngân dài.

Bước 3: Hát to rõ lời, kết hợp vỗ tay theo phách mạnh – nhẹ: phách 1 vỗ mạnh, phách 2 và 3 vỗ nhẹ, phách 4 nghỉ.

Bước 4: Vừa hát vừa nhún chân nhẹ nhàng theo nhịp, tạo cảm giác thoải mái, tự nhiên.

Ví dụ 3: Luyện tập cảm thụ âm nhạc

Giáo viên sẽ đàn một đoạn nhạc ngắn (khoảng 8 nhịp) ở nhịp 3/4.

Bước 1: Lắng nghe toàn bộ đoạn nhạc một lần, nhắm mắt để cảm nhận.

Bước 2: Nghe lại lần hai, dùng tay đánh nhịp 3/4 (phách 1 xuống, phách 2 sang ngang, phách 3 lên).

Bước 3: Trả lời câu hỏi: Đoạn nhạc có giai điệu vui tươi hay nhẹ nhàng? Nhịp điệu nhanh hay chậm?

Bước 4: Tập hát lại giai điệu chính bằng âm “la” sau khi nghe lần thứ ba.

Ghi nhớ

• Đọc nhạc: Luôn kết hợp đọc nốt với gõ phách để giữ đúng trường độ.
• Hát: Hát tròn vành, rõ chữ, biết lấy hơi ở cuối mỗi câu hát.
• Cảm thụ: Khi nghe nhạc, hãy chú ý đến cao độ (trầm – bổng) và nhịp điệu (nhanh – chậm) để hiểu được nội dung, sắc thái của bài.

Bài tập gợi ý

1. Tự luyện đọc một đoạn nhạc bất kì trong sách giáo khoa (khoảng 4 ô nhịp) với tốc độ chậm, sau đó tăng dần tốc độ.
2. Hát lại bài hát trong chương trình, ghi âm lại và tự nghe để nhận xét phần cao độ, nhịp điệu của mình.
3. Em hãy tạo một động tác vận động cơ thể (vỗ tay, dậm chân) phù hợp với nhịp điệu của một bài hát em yêu thích.