Ví dụ: Tỉ số. Phần trăm

Bài học: Ví dụ về Tỉ số và Phần trăm

Giới thiệu

Trong cuộc sống, chúng ta thường gặp những câu nói như "cứ 3 bạn nam thì có 2 bạn nữ", hay "tỉ lệ học sinh giỏi của lớp là 85%". Những con số đó chính là tỉ số và phần trăm. Bài học hôm nay sẽ giúp các em hiểu rõ hơn về hai khái niệm này thông qua các ví dụ cụ thể từng bước một.

Lý thuyết cần nhớ

Tỉ số của hai số a và b (với b khác 0) là thương của phép chia a cho b, thường được viết dưới dạng a : b hoặc a/b.

Phần trăm là một dạng đặc biệt của tỉ số, trong đó mẫu số là 100. Kí hiệu là %.

Ví dụ: Tỉ số 3/4 có thể viết thành 75/100 = 75% (đọc là "bảy mươi lăm phần trăm").

Ví dụ minh họa từng bước

Ví dụ 1: Tính tỉ số của hai số

Một lớp học có 12 bạn nam và 18 bạn nữ. Hãy tính tỉ số của số bạn nam so với số bạn nữ.

Bước 1: Xác định hai số cần lập tỉ số. Số bạn nam là 12, số bạn nữ là 18.

Bước 2: Viết tỉ số dưới dạng phân số: 12/18.

Bước 3: Rút gọn phân số (nếu có thể): 12/18 = 2/3 (chia cả tử và mẫu cho 6).

Bước 4: Kết luận: Tỉ số của số bạn nam so với số bạn nữ là 2 : 3.

Ví dụ 2: Tính tỉ số phần trăm

Trong vườn có 25 cây ăn quả, trong đó có 5 cây cam. Hỏi số cây cam chiếm bao nhiêu phần trăm số cây trong vườn?

Bước 1: Viết tỉ số của số cây cam so với tổng số cây: 5/25.

Bước 2: Tính giá trị của phân số: 5/25 = 0,2.

Bước 3: Nhân với 100 để chuyển thành phần trăm: 0,2 x 100 = 20.

Bước 4: Thêm kí hiệu % và kết luận: Số cây cam chiếm 20% số cây trong vườn.

Ví dụ 3: Tìm giá trị theo phần trăm cho trước

Một cửa hàng giảm giá 15% cho một chiếc áo có giá ban đầu là 200.000 đồng. Hỏi số tiền được giảm là bao nhiêu?

Bước 1: Xác định phần trăm cần tính: 15%.

Bước 2: Viết 15% dưới dạng phân số: 15/100.

Bước 3: Nhân phân số đó với giá ban đầu: (15/100) x 200.000 = 30.000.

Bước 4: Kết luận: Số tiền được giảm là 30.000 đồng.

• Tỉ số là cách so sánh hai số bằng phép chia.
• Phần trăm là tỉ số có mẫu số là 100.
• Muốn tìm tỉ số phần trăm của hai số, ta lấy số thứ nhất chia cho số thứ hai, rồi nhân với 100 và thêm kí hiệu %.

Bài tập gợi ý

1. Một đội trồng cây có 8 bạn nam và 12 bạn nữ. Hãy tính tỉ số của số bạn nam so với tổng số bạn trong đội. (Gợi ý: Tổng số bạn là 8+12=20, tỉ số là 8/20 = 2/5)
2. Trong một bài kiểm tra, bạn Lan làm đúng 18 câu trên tổng số 20 câu hỏi. Hỏi Lan đạt bao nhiêu phần trăm số câu đúng?
3. Một mảnh vườn hình chữ nhật có chiều dài 10m, chiều rộng 6m. Tính tỉ số giữa chiều rộng và chiều dài, rồi viết tỉ số đó dưới dạng phần trăm.
4. Giá một quyển sách là 40.000 đồng. Nhân dịp khai giảng, cửa hàng giảm 10%. Hỏi người mua phải trả bao nhiêu tiền?