Bài tập: Chương 4: Ôn thi tốt nghiệp

Bài tập: Chương 4: Ôn thi tốt nghiệp

Giới thiệu

Chương 4 là phần ôn tập tổng hợp, giúp các em củng cố kiến thức về Kinh tế và Pháp luật đã học trong chương trình lớp 11. Mục tiêu của bài học này là rèn luyện kỹ năng làm bài tập trắc nghiệm và tự luận, đặc biệt là các dạng bài thường gặp trong kỳ thi tốt nghiệp. Qua đó, các em sẽ nắm vững các khái niệm về thị trường, lao động, việc làm, và các quyền cơ bản của công dân.

Lý thuyết trọng tâm

Để làm tốt bài tập, các em cần nhớ lại những nội dung chính sau:

• Kinh tế: Các khái niệm về thị trường, cung - cầu, cạnh tranh, lạm phát, thất nghiệp. Vai trò của nhà nước trong nền kinh tế.
• Pháp luật: Hệ thống pháp luật Việt Nam, các quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân (quyền bình đẳng, quyền lao động, quyền tự do kinh doanh). Nội dung cơ bản của Hiến pháp và Bộ luật Lao động.

Ví dụ minh họa (có hướng dẫn giải)

Ví dụ 1 (Trắc nghiệm): Trong nền kinh tế thị trường, khi cung lớn hơn cầu thì giá cả hàng hóa thường có xu hướng như thế nào?

A. Tăng lên.
B. Giảm xuống.
C. Giữ nguyên.
D. Không thay đổi.

Hướng dẫn giải:
Khi cung lớn hơn cầu, hàng hóa dư thừa. Để bán được hàng, người sản xuất thường giảm giá. Vậy đáp án đúng là B. Giảm xuống.

Ví dụ 2 (Tự luận): Theo quy định của Bộ luật Lao động, người lao động có những quyền gì cơ bản? Hãy nêu ít nhất 3 quyền.

Hướng dẫn giải:
Người lao động có các quyền cơ bản sau:

1. Quyền làm việc và tự do lựa chọn việc làm.
2. Quyền được hưởng lương và các chế độ khác phù hợp với công sức lao động.
3. Quyền được bảo đảm an toàn, vệ sinh lao động và nghỉ ngơi.
4. Quyền thành lập, gia nhập công đoàn để bảo vệ quyền lợi.

Ví dụ 3 (Tình huống): Công ty X sa thải anh A vì anh đang mang thai. Theo em, quyết định này có vi phạm pháp luật không? Vì sao?

Hướng dẫn giải:
Quyết định này vi phạm pháp luật. Vì theo quy định của Bộ luật Lao động, lao động nữ không bị sa thải hoặc đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động vì lý do mang thai (trừ trường hợp pháp luật có quy định khác). Việc làm của công ty X là phân biệt đối xử và trái với nguyên tắc bình đẳng giới trong lao động.

Ghi nhớ

1. Nắm vững mối quan hệ cung - cầu để giải thích biến động giá cả thị trường.
2. Luật Lao động bảo vệ quyền lợi cơ bản của người lao động và người sử dụng lao động.
3. Khi làm bài tập, cần đọc kỹ câu hỏi, xác định lĩnh vực (kinh tế hay pháp luật) và áp dụng đúng kiến thức đã học.
4. Trong bài tự luận, cần trình bày ngắn gọn, rõ ràng, có dẫn chứng pháp luật nếu cần.

Bài tập gợi ý

Các em hãy tự luyện tập thêm các dạng bài sau:

1. Phân biệt giữa lạm phát và giảm phát. Cho ví dụ minh họa.
2. Nêu 4 quyền cơ bản của công dân trong lĩnh vực kinh doanh mà em biết.
3. Tình huống: Một doanh nghiệp thường xuyên yêu cầu công nhân làm thêm giờ mà không trả lương đúng quy định. Em hãy cho biết hành vi này trái với nguyên tắc nào của pháp luật lao động?
4. Giải thích câu nói: "Thị trường là bàn tay vô hình". (Gợi ý: liên quan đến cung - cầu và giá cả).