Bài tập: Chương 4: Ôn thi tốt nghiệp

Bài tập: Chương 4 – Ôn thi tốt nghiệp

Giới thiệu bài học

Chương 4 là chương cuối cùng trong chương trình Lịch sử lớp 12, tập trung vào việc ôn tập toàn bộ kiến thức đã học từ đầu năm để chuẩn bị cho kỳ thi tốt nghiệp THPT. Bài học hôm nay sẽ giúp các em làm quen với các dạng bài tập trọng tâm, từ trắc nghiệm khách quan đến tự luận, đi kèm với hướng dẫn giải chi tiết. Qua đó, các em sẽ củng cố được những sự kiện lịch sử quan trọng, nắm vững các mốc thời gian và biết cách phân tích, so sánh các vấn đề lịch sử. Đây là bước đệm vững chắc để các em tự tin bước vào kỳ thi.

Lý thuyết trọng tâm cần ôn tập

Trước khi làm bài tập, chúng ta cùng điểm lại những nội dung lý thuyết chính của Chương 4, bao gồm:

• Lịch sử thế giới hiện đại (1945 – 2000): Trật tự thế giới hai cực Ianta, Chiến tranh Lạnh, sự tan rã của Liên Xô, sự phát triển của Mỹ, Tây Âu, Nhật Bản, các nước Á, Phi, Mỹ Latinh.
• Lịch sử Việt Nam (1919 – 2000): Các giai đoạn phát triển: 1919-1930, 1930-1945, 1945-1954, 1954-1975, 1975-2000. Trọng tâm là Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời, Cách mạng tháng Tám, kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ, và công cuộc đổi mới.
• Mối quan hệ giữa lịch sử thế giới và lịch sử Việt Nam: Tác động của bối cảnh quốc tế đến cách mạng Việt Nam, đặc biệt trong Chiến tranh Lạnh và sự sụp đổ của chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô.

Ví dụ minh họa có hướng dẫn giải

Ví dụ 1: (Trắc nghiệm)

Câu hỏi: Sự kiện nào đánh dấu chấm dứt Chiến tranh Lạnh?

• A. Hiệp định hạn chế vũ khí chiến lược (SALT-1) năm 1972.
• B. Cuộc gặp không chính thức giữa M. Goóc-ba-chốp và G. Busơ tại đảo Manta (12/1989).
• C. Sự tan rã của Liên Xô (12/1991).
• D. Hiệp ước về hạn chế hệ thống phòng chống tên lửa (ABM) năm 1972.

Hướng dẫn giải:

Đáp án đúng là B. Theo sách giáo khoa Lịch sử 12, Chiến tranh Lạnh chấm dứt vào tháng 12/1989, khi hai nhà lãnh đạo Mỹ và Liên Xô tuyên bố chấm dứt tình trạng đối đầu. Sự kiện Liên Xô tan rã (1991) là hệ quả sau đó, không phải dấu mốc kết thúc Chiến tranh Lạnh. Các phương án A, D sai vì chỉ là những thỏa thuận trong giai đoạn Chiến tranh Lạnh.

Ví dụ 2: (Tự luận ngắn)

Câu hỏi: Phân tích nguyên nhân thắng lợi của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước (1954 – 1975).

Hướng dẫn giải:

Nguyên nhân thắng lợi của cuộc kháng chiến chống Mỹ được chia thành nguyên nhân chủ quan và nguyên nhân khách quan:

1. Nguyên nhân chủ quan:
   • Sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng Lao động Việt Nam (nay là Đảng Cộng sản Việt Nam), đứng đầu là Chủ tịch Hồ Chí Minh, với đường lối chính trị, quân sự độc lập, tự chủ, đúng đắn.
   • Tinh thần đoàn kết, yêu nước nồng nàn, ý chí kiên cường của toàn dân tộc, đặc biệt là lực lượng vũ trang nhân dân.
   • Miền Bắc hoàn thành vai trò là căn cứ địa hậu phương lớn, chi viện sức người, sức của cho miền Nam.
2. Nguyên nhân khách quan:
   • Sự ủng hộ, giúp đỡ to lớn của các nước xã hội chủ nghĩa, đặc biệt là Liên Xô và Trung Quốc.
   • Sự ủng hộ của nhân dân tiến bộ trên thế giới, bao gồm cả nhân dân Mỹ, và phong trào phản đối chiến tranh Việt Nam.

Ghi chú: Phân tích nguyên nhân cần nhấn mạnh vai trò quyết định của yếu tố chủ quan, đó là sự lãnh đạo của Đảng và sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc.

Ghi nhớ

• Mốc thời gian then chốt: Năm 1945 (Cách mạng tháng Tám thành công, thành lập nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa); Năm 1954 (Hiệp định Giơ-ne-vơ, kết thúc kháng chiến chống Pháp); Năm 1975 (Đại thắng mùa xuân, thống nhất đất nước); Năm 1986 (Đổi mới toàn diện đất nước).
• Khái niệm quan trọng: Chiến tranh Lạnh, Đổi mới, Khu vực hóa, Toàn cầu hóa.
• Phương pháp làm bài: Khi làm bài tập tự luận, cần đọc kỹ yêu cầu, xác định đúng chủ đề, sau đó trình bày rõ ràng theo các ý chính: nguyên nhân, diễn biến, kết quả, ý nghĩa. Dùng thứ tự trước sau hoặc dấu hiệu so sánh để lập luận.

Bài tập gợi ý (Tự luyện tập tại nhà)

1. (Trắc nghiệm) Đâu là nhiệm vụ hàng đầu của cách mạng Việt Nam trong những năm 1930 – 1931?
   • A. Chống đế quốc Pháp và phong kiến tay sai.
   • B. Chống chế độ phản động thuộc địa.
   • C. Đòi tự do, dân chủ, cơm áo, hòa bình.
   • D. Chống chiến tranh đế quốc.

   Gợi ý: Xem lại khái niệm "Kinh tế - xã hội" và tình hình Việt Nam dưới cuộc khủng hoảng kinh tế 1929-1933.

2. (Tự luận) Trình bày ý nghĩa lịch sử của Hiệp định Pa-ri năm 1973 về chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa bình ở Việt Nam.
3. (Tự luận) So sánh hai sự kiện: Phong trào "Đồng Khởi" (1959-1960) và cuộc Tổng tiến công nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968. Điểm chung quan trọng nhất của hai sự kiện này là gì?
4. (Vận dụng cao) Nếu em có cơ hội đặt một câu hỏi cho nhà sử học về một sự kiện trong Chương 4, em sẽ hỏi gì? Hãy giải thích lý do vì sao em chọn câu hỏi đó.

Chúc các em ôn tập thật tốt và đạt kết quả cao trong kỳ thi tốt nghiệp sắp tới!