Bài tập: Chương 3: An toàn thông tin

Bài tập: Chương 3 - An toàn thông tin (Có hướng dẫn giải)

1. Giới thiệu

Trong chương 3, các em đã được tìm hiểu về những nguy cơ mất an toàn thông tin trên không gian mạng, các biện pháp bảo vệ dữ liệu cá nhân và tổ chức cũng như kỹ năng ứng phó khi gặp sự cố. Bài tập hôm nay sẽ giúp các em củng cố kiến thức thông qua các câu hỏi trắc nghiệm và bài tập tình huống có hướng dẫn giải chi tiết.

2. Lý thuyết cần nhớ

An toàn thông tin là việc bảo vệ thông tin khỏi bị truy cập, sử dụng, tiết lộ, làm gián đoạn, sửa đổi hoặc phá hủy trái phép. Ba yếu tố cốt lõi của an toàn thông tin gồm:

• Tính bảo mật (Confidentiality): Thông tin chỉ được truy cập bởi người có thẩm quyền.
• Tính toàn vẹn (Integrity): Thông tin không bị thay đổi trái phép.
• Tính khả dụng (Availability): Thông tin luôn sẵn sàng cho người dùng hợp pháp khi cần.

Các mối đe dọa phổ biến: virus, phần mềm độc hại, lừa đảo trực tuyến (phishing), tấn công từ chối dịch vụ, rò rỉ dữ liệu.

3. Hệ thống bài tập có hướng dẫn giải

Bài tập 1: Nhận diện mối đe dọa

Đề bài: Em nhận được một email thông báo trúng thưởng 10 triệu đồng, yêu cầu nhấn vào đường link để điền thông tin tài khoản ngân hàng nhận giải. Đây là dạng tấn công nào?

Hướng dẫn giải: Đây là dạng tấn công lừa đảo trực tuyến (Phishing). Kẻ tấn công giả mạo tổ chức uy tín, dụ dỗ người dùng cung cấp thông tin nhạy cảm. Cách xử lý đúng là: không nhấp vào đường link, báo cáo email là spam và xóa ngay.

Bài tập 2: Quản lý mật khẩu

Đề bài: Mật khẩu nào sau đây an toàn nhất? Vì sao?

1. 123456
2. matkhau123
3. P@ssw0rd!2024
4. nguyenvanA2005

Hướng dẫn giải: Mật khẩu an toàn nhất là P@ssw0rd!2024. Vì mật khẩu này có ít nhất 12 ký tự, kết hợp chữ hoa (P), chữ thường (assword), số (0, 2024) và ký tự đặc biệt (@, !). Các mật khẩu còn lại quá ngắn, chỉ toàn số hoặc dễ đoán, không đảm bảo độ phức tạp.

Bài tập 3: Tình huống thực tế

Đề bài: Trong lúc làm việc nhóm trên Google Drive, bạn phát hiện một tệp tin quan trọng của nhóm bị xóa mất. Hãy nêu 2 việc cần làm ngay lập tức và 1 biện pháp phòng ngừa trong tương lai.

Hướng dẫn giải:

• Việc cần làm ngay: Kiểm tra lịch sử phiên bản (Version history) của tệp trên Google Drive để khôi phục. Đồng thời, đổi mật khẩu tài khoản Google ngay lập tức để tránh bị hacker tiếp tục xâm nhập.
• Biện pháp phòng ngừa: Thiết lập quyền chia sẻ hợp lý: mỗi thành viên chỉ được chỉnh sửa trong phạm vi công việc của mình, không cho phép toàn quyền xóa khi không cần thiết. Ngoài ra, nên sao lưu dữ liệu định kỳ xuống ổ cứng ngoài hoặc dịch vụ đám mây khác.

Bài tập 4: Phân biệt các thuật ngữ

Đề bài: Hãy ghép mỗi thuật ngữ ở cột A với giải thích phù hợp ở cột B.

Hướng dẫn giải: 1-b, 2-a, 3-c.

Bài tập 5: Bảo vệ thông tin trên mạng xã hội

Đề bài: Em hãy liệt kê 3 quy tắc cần tuân thủ khi đăng thông tin lên Facebook để đảm bảo an toàn.

Hướng dẫn giải:

1. Không đăng thông tin cá nhân nhạy cảm như số điện thoại, địa chỉ nhà, ảnh chứng minh thư, lịch trình cụ thể.
2. Kiểm tra cài đặt quyền riêng tư: chỉ cho bạn bè hoặc “chỉ mình tôi” xem các bài đăng, tránh chế độ “công khai” khi đăng ảnh gia đình hay nội dung quan trọng.
3. Cảnh giác với tin nhắn lạ: không nhấp vào link, không nhận tệp đính kèm từ người lạ, kể cả khi họ tự xưng là bạn của bạn.

4. Ghi nhớ

An toàn thông tin là trách nhiệm của mỗi người. Hãy luôn:

• Sử dụng mật khẩu mạnh và riêng biệt cho từng tài khoản.
• Bật xác thực hai yếu tố (2FA) khi có thể.
• Không chia sẻ thông tin cá nhân quá mức trên mạng xã hội.
• Cập nhật phần mềm thường xuyên để vá lỗ hổng bảo mật.
• Sao lưu dữ liệu định kỳ và kiểm tra nguồn gốc file trước khi mở.

5. Bài tập gợi ý tự luyện

1. Trắc nghiệm: Khi thấy một quảng cáo trên web hứa tặng thẻ cào điện thoại miễn phí nếu nhập số điện thoại, em nên làm gì?
   A. Nhập số để nhận quà ngay.
   B. Đóng quảng cáo, không tương tác.
   C. Chia sẻ link cho bạn bè cùng nhận.
   D. Gọi điện cho số hotline trong quảng cáo.
2. Tình huống: Máy tính của em bỗng dưng hiện thông báo “Tất cả tệp tin đã bị mã hóa. Chuyển 5 triệu vào tài khoản X để khôi phục.” Em cần xử lý như thế nào? Hãy nêu 2 bước cụ thể.
3. Thực hành: Truy cập vào một trang web kiểm tra độ mạnh của mật khẩu (ví dụ: passwordmeter.com), thử tạo 3 mật khẩu khác nhau và ghi lại điểm số. Mật khẩu nào em cho là an toàn nhất? Hãy mô tả đặc điểm của nó.