Bài tập: Luyện tập: Ôn thi tốt nghiệp

Bài tập: Luyện tập ôn thi tốt nghiệp Tin học 12

Giới thiệu

Chào các em, bài học hôm nay nằm trong phần ôn thi tốt nghiệp môn Tin học lớp 12. Chúng ta sẽ cùng nhau luyện tập thông qua các dạng bài tập trọng tâm, có kèm hướng dẫn giải chi tiết. Mục tiêu là giúp các em củng cố kiến thức về cấu trúc dữ liệu mảng, xâu ký tự và kiểu bản ghi – những nội dung thường xuyên xuất hiện trong đề thi. Các em hãy tập trung và thực hành theo từng bước nhé.

Lý thuyết cần nhớ

Trước khi làm bài tập, các em cần ôn lại một số kiến thức nền tảng:

• Mảng một chiều: Là dãy hữu hạn các phần tử cùng kiểu dữ liệu. Khai báo mảng: Var A: array[1..100] of integer;.
• Xâu ký tự: Là dãy các ký tự trong bảng mã ASCII. Khai báo xâu: Var S: string; (độ dài tối đa 255 ký tự). Các thao tác thường gặp: length(S), copy(S, vt, n), pos(S1, S2).
• Kiểu bản ghi: Dùng để mô tả một đối tượng có nhiều thuộc tính khác nhau. Ví dụ: Type HocSinh = record; HoTen: string; Diem: real; end;.

Ví dụ minh họa có hướng dẫn giải

Ví dụ 1: Bài toán với mảng một chiều

Đề bài: Cho mảng A gồm N số nguyên (N ≤ 100). Viết chương trình nhập mảng, sau đó đếm và in ra số lượng các phần tử là số chẵn trong mảng.

Hướng dẫn giải:

1. Khai báo biến mảng A, biến N, biến đếm dem.
2. Nhập số phần tử N và các giá trị của mảng A.
3. Duyệt từ phần tử đầu tiên đến cuối mảng. Nếu A[i] mod 2 = 0 thì tăng biến dem lên 1.
4. In kết quả dem ra màn hình.

Đoạn chương trình mẫu:

Var A: array[1..100] of integer; N, i, dem: integer;
Begin
Write('Nhap N: '); Readln(N);
For i:=1 to N do
begin
Write('A[',i,'] = '); Readln(A[i]);
end;
dem:=0;
For i:=1 to N do
if A[i] mod 2 = 0 then dem:=dem+1;
Writeln('So phan tu chan: ', dem);
Readln;
End.

Ví dụ 2: Bài toán với xâu ký tự

Đề bài: Nhập vào một xâu S từ bàn phím. Hãy đếm xem trong xâu S có bao nhiêu ký tự là chữ số (từ '0' đến '9').

Hướng dẫn giải:

1. Khai báo biến xâu S, biến đếm dem và biến chạy i.
2. Nhập xâu S.
3. Duyệt từ ký tự đầu tiên đến cuối xâu (độ dài là length(S)).
4. Nếu ký tự thứ i nằm trong khoảng '0'..'9' thì tăng dem lên 1.
5. In kết quả.

Đoạn chương trình mẫu:

Var S: string; i, dem: integer;
Begin
Write('Nhap xau: '); Readln(S);
dem:=0;
For i:=1 to length(S) do
if (S[i] >= '0') and (S[i] <= '9') then dem:=dem+1;
Writeln('So ky tu so: ', dem);
Readln;
End.

Ví dụ 3: Bài toán với kiểu bản ghi

Đề bài: Khai báo kiểu bản ghi HocSinh gồm: họ tên (xâu) và điểm trung bình (số thực). Nhập thông tin cho 3 học sinh. In ra màn hình họ tên của học sinh có điểm trung bình cao nhất.

Hướng dẫn giải:

1. Định nghĩa kiểu bản ghi HocSinh.
2. Khai báo mảng DS gồm 3 phần tử kiểu HocSinh.
3. Dùng vòng lặp để nhập dữ liệu cho từng học sinh.
4. Tìm điểm lớn nhất trong mảng, đồng thời ghi nhớ chỉ số của phần tử đó.
5. In ra họ tên của học sinh tương ứng.

Đoạn chương trình mẫu:

Type HocSinh = record
HoTen: string;
Diem: real;
end;
Var DS: array[1..3] of HocSinh;
i, imax: integer; max: real;
Begin
For i:=1 to 3 do
begin
Write('Nhap ho ten: '); Readln(DS[i].HoTen);
Write('Nhap diem TB: '); Readln(DS[i].Diem);
end;
max:=DS[1].Diem; imax:=1;
For i:=2 to 3 do
if DS[i].Diem > max then
begin
max:=DS[i].Diem; imax:=i;
end;
Writeln('Hoc sinh co diem cao nhat: ', DS[imax].HoTen);
Readln;
End.

Ghi nhớ

Khi làm bài tập ôn thi, các em cần lưu ý:

• Đọc kỹ đề bài để xác định đúng yêu cầu (nhập, xử lý, xuất).
• Chọn kiểu dữ liệu phù hợp với từng bài toán (mảng, xâu, bản ghi).
• Viết chương trình rõ ràng, có chú thích những phần quan trọng.
• Kiểm tra lại bằng cách chạy thử với số liệu cụ thể.
• Đối với bài tập luyện tập, hãy tự giải trước, sau đó đối chiếu với hướng dẫn để rút kinh nghiệm.

Bài tập gợi ý

Các em hãy tự thực hành thêm các bài tập sau đây để nâng cao kỹ năng:

1. Viết chương trình nhập vào một mảng số nguyên, tìm và in ra phần tử lớn nhất và nhỏ nhất trong mảng.
2. Nhập vào một xâu ký tự. Hãy đếm xem trong xâu có bao nhiêu từ (các từ cách nhau bởi dấu cách).
3. Sử dụng kiểu bản ghi để quản lý thông tin sách gồm: tên sách, tác giả, năm xuất bản. Nhập danh sách 5 cuốn sách và in ra các cuốn sách xuất bản sau năm 2020.

Chúc các em ôn tập tốt và đạt kết quả cao trong kỳ thi sắp tới!