Bài tập: Chương 4: Ôn thi tốt nghiệp

Bài tập: Chương 4: Ôn thi tốt nghiệp (EXERCISE)

Giới thiệu

Chào các em, bài học hôm nay sẽ giúp các em củng cố lại toàn bộ kiến thức trọng tâm của Chương 4 thông qua các bài tập có hướng dẫn giải chi tiết. Đây là cơ hội để các em ôn luyện và chuẩn bị thật tốt cho kỳ thi tốt nghiệp sắp tới. Các em hãy tập trung theo dõi từng bước giải và tự mình thực hành lại nhé!

Lý thuyết cần nhớ

Trước khi đi vào bài tập, chúng ta cùng điểm qua những nội dung chính của Chương 4:

• Các khái niệm cơ bản về cơ sở dữ liệu: Hệ quản trị cơ sở dữ liệu (CSDL), bảng, trường (field), bản ghi (record), khóa chính, khóa ngoại.
• Mô hình dữ liệu quan hệ: Quan hệ, thuộc tính, bộ. Các thao tác cơ bản trên dữ liệu: thêm, xóa, sửa, truy vấn.
• Ngôn ngữ truy vấn SQL: Các câu lệnh cơ bản như SELECT...FROM...WHERE, INSERT INTO, UPDATE, DELETE.
• Bảo mật và an toàn dữ liệu: Các biện pháp bảo vệ dữ liệu, phân quyền người dùng.

Ví dụ minh họa có hướng dẫn giải

Ví dụ 1: Tạo bảng và thiết lập khóa chính

Đề bài: Em hãy viết câu lệnh SQL để tạo bảng HocSinh gồm các trường: MaHS (kiểu ký tự, 10 kí tự) là khóa chính, HoTen (kiểu ký tự, 50 kí tự), NgaySinh (kiểu ngày/tháng/năm), DiemTB (kiểu số thực).

Hướng dẫn giải:

1. Xác định tên bảng: HocSinh.
2. Liệt kê các trường với kiểu dữ liệu phù hợp:
   • MaHS: VARCHAR(10)
   • HoTen: NVARCHAR(50) (vì có thể chứa tiếng Việt, dùng NVARCHAR thay vì VARCHAR)
   • NgaySinh: DATE
   • DiemTB: FLOAT hoặc DECIMAL(4,2)
3. Thiết lập MaHS là khóa chính bằng cách thêm PRIMARY KEY.

Câu lệnh SQL:

CREATE TABLE HocSinh (
MaHS VARCHAR(10) PRIMARY KEY,
HoTen NVARCHAR(50),
NgaySinh DATE,
DiemTB FLOAT
);

Ví dụ 2: Truy vấn dữ liệu với điều kiện

Đề bài: Từ bảng HocSinh ở trên, em hãy viết câu lệnh SQL để hiển thị HoTen và DiemTB của những học sinh có DiemTB lớn hơn hoặc bằng 8.0.

Hướng dẫn giải:

1. Xác định các trường cần hiển thị: HoTen, DiemTB.
2. Xác định bảng nguồn: HocSinh.
3. Xác định điều kiện lọc: DiemTB >= 8.0.
4. Viết câu lệnh theo cú pháp SELECT [các trường] FROM [bảng] WHERE [điều kiện].

Câu lệnh SQL:

SELECT HoTen, DiemTB
FROM HocSinh
WHERE DiemTB >= 8.0;

Ví dụ 3: Cập nhật dữ liệu

Đề bài: Cập nhật DiemTB của học sinh có MaHS là 'HS001' thành 9.5.

Hướng dẫn giải:

1. Sử dụng câu lệnh UPDATE để thay đổi dữ liệu.
2. Xác định bảng cần cập nhật: HocSinh.
3. Dùng mệnh đề SET để gán giá trị mới cho trường DiemTB.
4. Dùng mệnh đề WHERE để chỉ định bản ghi cần cập nhật: MaHS = 'HS001'.

Câu lệnh SQL:

UPDATE HocSinh
SET DiemTB = 9.5
WHERE MaHS = 'HS001';

Ví dụ 4: Xóa dữ liệu có điều kiện

Đề bài: Xóa khỏi bảng HocSinh tất cả học sinh có DiemTB dưới 3.0.

Hướng dẫn giải:

1. Sử dụng câu lệnh DELETE FROM để xóa bản ghi.
2. Xác định bảng cần xóa: HocSinh.
3. Dùng mệnh đề WHERE để chỉ định điều kiện xóa: DiemTB < 3.0.
4. Lưu ý: Nếu thiếu WHERE, toàn bộ dữ liệu trong bảng sẽ bị xóa.

Câu lệnh SQL:

DELETE FROM HocSinh
WHERE DiemTB < 3.0;

Ghi nhớ

Các em cần ghi nhớ những điểm sau khi làm bài tập:

• Cú pháp câu lệnh SQL: Luôn tuân thủ đúng thứ tự: SELECT...FROM...WHERE (đối với truy vấn), INSERT INTO...VALUES, UPDATE...SET...WHERE, DELETE FROM...WHERE.
• Kiểu dữ liệu: Chọn đúng kiểu dữ liệu cho từng trường (ví dụ: NVARCHAR cho tên tiếng Việt, DATE cho ngày tháng, FLOAT cho số thực).
• Khóa chính: Mỗi bảng nên có một khóa chính để xác định duy nhất mỗi bản ghi (thường là PRIMARY KEY).
• Điều kiện WHERE: Luôn kiểm tra kỹ điều kiện trong WHERE để tránh xóa hoặc sửa nhầm dữ liệu.
• Bảo mật: Khi thực hành, luôn nhớ sao lưu dữ liệu trước khi thực hiện các lệnh UPDATE hoặc DELETE.

Bài tập gợi ý

Các em hãy tự thực hành các bài tập sau để nắm vững kiến thức nhé:

1. Bài tập 1: Viết câu lệnh SQL tạo bảng MonHoc gồm các trường: MaMH (khóa chính, ký tự 5 kí tự), TenMH (ký tự, 30 kí tự), SoTiet (số nguyên).
2. Bài tập 2: Thêm 3 bản ghi mới vào bảng MonHoc với dữ liệu tự chọn.
3. Bài tập 3: Hiển thị tất cả các môn học có SoTiet lớn hơn 45.
4. Bài tập 4: Cập nhật SoTiet của môn học có MaMH là 'MH001' thành 60.
5. Bài tập 5: Xóa môn học có TenMH là 'Tin học' khỏi bảng.

Chúc các em ôn tập thật tốt và đạt kết quả cao trong kỳ thi tốt nghiệp!