Luyện tập: Ôn tập

Bài 15: Luyện tập – Ôn tập (Lý thuyết)

Giới thiệu

Các em thân mến! Trong chương 4 của môn Công nghệ lớp 5, chúng ta đã cùng nhau khám phá những kiến thức bổ ích về cách sử dụng các vật dụng, đồ dùng trong gia đình và bảo vệ môi trường. Bài hôm nay sẽ giúp các em ôn tập lại toàn bộ những nội dung quan trọng nhất. Mục tiêu của chúng ta là nhớ kỹ các kiến thức cốt lõi và biết cách vận dụng chúng vào cuộc sống hàng ngày. Hãy cùng bắt đầu buổi luyện tập thú vị này nhé!

Lý thuyết trọng tâm cần nhớ

1. Sử dụng an toàn đồ dùng điện trong gia đình

• Nguyên tắc quan trọng nhất: Luôn phải ngắt nguồn điện (rút phích cắm, tắt công tắc) trước khi lau chùi, vệ sinh hoặc sửa chữa đồ dùng điện.
• Không làm ướt đồ dùng điện: Tay ướt không được chạm vào phích cắm, công tắc hoặc các thiết bị điện đang hoạt động.
• Tránh gây chập điện: Không cắm quá nhiều thiết bị vào một ổ điện, không để dây điện bị đứt, hở hoặc bị chuột cắn.
• Xử lý khi có sự cố: Nếu thấy thiết bị điện có mùi khét, cháy nổ, cần nhanh chóng ngắt cầu dao hoặc aptomat tổng và báo cho người lớn. Tuyệt đối không dùng nước để dập lửa điện.

Ví dụ minh họa:

Em đang lau bụi bàn học. Trên bàn có một chiếc đèn bàn đang bật sáng. Em sẽ làm gì?
> Đáp án: Em cần tắt đèn, rút phích cắm ra khỏi ổ điện rồi mới dùng khăn ẩm lau bụi. Như vậy vừa an toàn, vừa sạch sẽ.

2. Sử dụng tiết kiệm năng lượng, bảo vệ môi trường

• Tiết kiệm điện: Tắt đèn, quạt, tivi khi không sử dụng. Dùng các thiết bị có nhãn tiết kiệm năng lượng.
• Tiết kiệm nước: Vặn vòi nước vừa đủ dùng, không để nước chảy tràn. Tái sử dụng nước rửa rau để tưới cây.
• Bảo vệ môi trường: Phân loại rác thải tại nhà (rác hữu cơ, rác tái chế, rác vô cơ). Hạn chế dùng túi nilon, ống hút nhựa. Thay vào đó, dùng túi vải, bình nước cá nhân.

Ví dụ minh họa:

Sau khi uống nước xong, em thấy vỏ chai nhựa rỗng. Em sẽ làm gì với nó?
> Đáp án: Em sẽ bỏ vỏ chai nhựa vào thùng rác tái chế (thường có màu xanh dương hoặc có ký hiệu tái chế). Như vậy, vỏ chai sẽ được đưa đến nhà máy để làm thành sản phẩm mới, giúp giảm ô nhiễm môi trường.

3. Lắp ráp mạch điện đơn giản (nếu có trong chương trình)

• Các bộ phận cơ bản: Pin (nguồn điện), bóng đèn, dây dẫn, công tắc.
• Nguyên tắc hoạt động: Dòng điện chạy từ cực dương của pin qua dây dẫn, qua bóng đèn, rồi về cực âm của pin tạo thành một vòng kín (mạch kín). Khi công tắc đóng, đèn sáng; khi công tắc mở, mạch hở, đèn tắt.

Ví dụ minh họa:

Em được giao lắp một mạch điện thắp sáng một bóng đèn từ hai pin. Em dùng dây dẫn nối một đầu bóng đèn với một đầu pin, nối đầu kia của pin với công tắc. Em cần nối dây từ công tắc về đâu để đèn sáng?
> Đáp án: Em cần nối dây từ công tắc về đầu còn lại của bóng đèn. Như vậy mới tạo thành mạch kín, khi bật công tắc, dòng điện đi qua bóng đèn và làm đèn sáng.

Ghi nhớ

1. An toàn điện: Ngắt điện trước khi vệ sinh; không để tay ướt chạm đồ điện; báo người lớn khi có sự cố.
2. Tiết kiệm năng lượng: Tắt thiết bị khi không dùng; dùng nước hợp lý; phân loại rác thải.
3. Mạch điện: Cần có nguồn điện, dây dẫn, bóng đèn và công tắc để tạo thành mạch kín, đèn mới sáng.

Bài tập gợi ý

Các em hãy suy nghĩ và trả lời những câu hỏi sau để luyện tập nhé:

1. Khi em thấy dây điện của bàn là bị tróc lớp vỏ bọc, lộ lõi đồng bên trong, em cần làm gì để đảm bảo an toàn?
2. Kể tên ba việc làm cụ thể mà em và gia đình có thể thực hiện để tiết kiệm điện ở nhà.
3. Một mạch điện gồm: 1 pin, 1 bóng đèn, 2 đoạn dây dẫn và 1 công tắc. Vẽ sơ đồ và ghi chú cách nối các bộ phận để bóng đèn có thể bật, tắt được.
4. Tại sao chúng ta không nên vứt pin cũ vào thùng rác thông thường mà cần bỏ vào thùng rác đặc biệt hoặc giao cho nơi thu gom?