Chương 3: Lịch sự khi đến nhà người khác

Chương 3: Lịch sự khi đến nhà người khác

Giới thiệu

Các em thân mến, trong cuộc sống hằng ngày, chúng ta thường có dịp đến thăm nhà bạn bè, người thân hoặc những người quen. Khi đến nhà người khác, chúng ta là khách, cần thể hiện sự tôn trọng và lịch sự. Bài học hôm nay sẽ giúp các em hiểu rõ thế nào là lịch sự khi đến nhà người khác và cách thực hiện những hành vi đúng mực khi làm khách.

Lý thuyết

1. Lịch sự khi đến nhà người khác là gì?

Lịch sự khi đến nhà người khác là thể hiện thái độ tôn trọng, nhã nhặn và đúng mực từ khi chuẩn bị đến thăm, trong suốt thời gian ở nhà khách, cho đến khi ra về. Điều này bao gồm cách chào hỏi, cách nói năng, cách cư xử với mọi người trong gia đình chủ nhà, và cả việc giữ gìn vệ sinh, đồ đạc của người khác.

2. Những việc nên làm khi đến nhà người khác

• Hẹn trước khi đến thăm: Nên gọi điện hoặc nhắn tin xin phép và hẹn thời gian phù hợp với chủ nhà, không tự ý đến bất ngờ vào lúc không thích hợp (như giờ ăn, giờ nghỉ trưa, tối muộn).
• Trang phục gọn gàng, lịch sự: Khi đi chơi, đi thăm, các em nên mặc quần áo sạch sẽ, phù hợp, không mặc quần áo lôi thôi hoặc đồ ngủ ở nhà người khác.
• Chào hỏi lễ phép: Khi gặp chủ nhà và mọi người trong nhà, các em nhớ chào hỏi bằng những lời lẽ lịch sự: "Cháu chào bác/ cô/ chú ạ!", "Em chào anh/ chị ạ!".
• Nói năng nhỏ nhẹ, lễ độ: Không nói to, la hét, hay dùng những từ ngữ thiếu tôn trọng. Trả lời câu hỏi của người lớn một cách rõ ràng, lễ phép.
• Xin phép trước khi làm gì đó: Trước khi dùng đồ chơi, sách vở, hay bất kỳ đồ vật nào của chủ nhà, các em nhớ xin phép. Muốn đi vệ sinh, muốn uống nước, cũng nên hỏi: "Cô ơi, cháu muốn uống một cốc nước ạ?"
• Giữ gìn vệ sinh chung: Không vứt rác bừa bãi, không bôi bẩn lên bàn ghế, không vẽ bậy lên tường. Chơi xong đồ chơi thì cất gọn gàng vào chỗ cũ.
• Cảm ơn khi ra về: Trước khi về, các em nên cảm ơn chủ nhà vì đã đón tiếp: "Cháu cảm ơn bác/ cô/ chú! Cháu chào bác/ cô/ chú ạ!".

3. Những việc không nên làm khi đến nhà người khác

• Không tự ý lục lọi đồ đạc: Tuyệt đối không mở tủ, ngăn kéo, hay những nơi riêng tư của gia đình bạn. Đây là hành vi thiếu tôn trọng nhất.
• Không đòi hỏi, chê bai: Không nói những câu như: "Nhà bạn chán quá, không có gì chơi", "Món này không ngon", "Bạn có đồ chơi gì lạ không?". Điều này rất mất lòng chủ nhà.
• Không la hét, chạy nhảy om sòm: Làm ồn ào, chạy nhảy lung tung có thể làm đổ vỡ đồ đạc hoặc làm phiền, ảnh hưởng đến những người khác trong nhà.
• Không ở quá lâu hoặc ra về đột ngột: Nên xem đồng hồ và xin phép ra về khi thấy đã đến giờ hợp lý, hoặc khi chủ nhà có dấu hiệu bận rộn.

Ví dụ minh họa

Ví dụ 1: Bạn Minh được mẹ dẫn đến nhà bác Lan chơi. Khi đến nơi, Minh khoanh tay chào: "Cháu chào bác ạ!" Trong lúc chơi, Minh thấy bộ đồ chơi lắp ráp đẹp quá, nhưng em không tự ý lấy mà hỏi bác Lan: "Bác ơi, cháu có thể mượn bộ đồ chơi này một lát được không ạ?" Khi chơi xong, Minh cẩn thận cất đồ chơi vào đúng vị trí. Lúc ra về, Minh chào tạm biệt bác Lan. Những hành động đó thể hiện sự lịch sự của Minh.

Ví dụ 2: Hùng sang nhà Tuấn chơi. Hùng tự động mở tủ lạnh lấy nước uống mà không hỏi mẹ Tuấn. Sau đó, Hùng đi vào phòng Tuấn và bật nhạc to hết cỡ, làm ầm ĩ. Khi mẹ Tuấn có khách, Hùng vẫn chạy nhảy la hét. Những việc làm của Hùng là không lịch sự, làm mất lòng gia đình bạn và ảnh hưởng đến người khác.

Ghi nhớ

Lịch sự khi đến nhà người khác là:

1. Hẹn trước khi đến.
2. Chào hỏi lễ phép.
3. Nói năng nhỏ nhẹ, xin phép khi cần.
4. Giữ gìn vệ sinh và đồ đạc.
5. Cảm ơn khi ra về.

Hãy luôn nhớ: Mình là khách, thì mình phải tôn trọng chủ nhà.

Bài tập gợi ý

Các em hãy suy nghĩ và trả lời các câu hỏi sau:

1. Theo em, vì sao khi đến nhà người khác, chúng ta cần phải lịch sự?
2. Em sẽ ứng xử thế nào nếu bạn mời em sang nhà chơi nhưng em thấy mẹ bạn đang bận việc?
3. Hãy kể lại một tình huống em đã lịch sự hoặc chưa lịch sự khi đến nhà người khác. Em rút ra bài học gì từ tình huống đó?