Bài tập: Chương 3: Lịch sự khi đến nhà người khác

Giới thiệu bài học

Các em học sinh thân mến! Trong cuộc sống hằng ngày, chúng ta thường xuyên đến thăm nhà người thân, bạn bè hoặc hàng xóm. Việc đến nhà người khác không chỉ đơn giản là một chuyến đi chơi, mà còn thể hiện con người, cách giáo dục và sự tôn trọng của em đối với chủ nhà. Bài tập hôm nay sẽ giúp các em củng cố lại những kiến thức về sự lịch sự khi đến nhà người khác, để mỗi lần ghé thăm đều để lại ấn tượng đẹp trong lòng mọi người.

Lý thuyết cần nhớ

1. Lịch sự khi đến nhà người khác là gì?
Lịch sự khi đến nhà người khác là thể hiện sự tôn trọng đối với gia chủ qua lời nói, hành động và thái độ. Điều này bao gồm việc xin phép trước khi đến, giữ gìn vệ sinh, không tự ý sử dụng đồ đạc và biết cảm ơn khi ra về.

2. Những việc nên làm:

• Gõ cửa hoặc bấm chuông, chờ chủ nhà mở cửa.
• Chào hỏi lễ phép: "Cháu chào bác ạ!", "Em chào anh chị ạ!"
• Đi nhẹ, nói khẽ, cười duyên.
• Hỏi ý kiến chủ nhà trước khi dùng đồ uống hay chơi đồ chơi.
• Giúp đỡ chủ nhà nếu cần (ví dụ: xếp giày dép gọn gàng).
• Cảm ơn và chào tạm biệt trước khi ra về.

3. Những việc không nên làm:

• Tự ý mở tủ lạnh, tủ quần áo hoặc lấy đồ mà không xin phép.
• Chạy nhảy, la hét, làm ồn.
• Bỏ rác bừa bãi hoặc làm hỏng đồ đạc.
• Ở lại quá lâu khi thấy chủ nhà có việc bận.
• Chê bai nhà cửa, đồ đạc của người khác.

Ví dụ minh họa

Ví dụ 1: Hoa xin phép mẹ đến nhà bạn Lan chơi. Trước khi sang, Hoa gọi điện thoại hỏi: "Lan ơi, tối nay tớ sang nhà cậu chơi một lát có được không?". Lan đồng ý. Khi đến nơi, Hoa gõ cửa nhẹ nhàng, chào bố mẹ Lan lễ phép. Trong lúc chơi, Hoa không tự ý lấy truyện trên kệ mà hỏi mượn: "Cho tớ mượn quyển truyện này xem nhé?". Lúc về, Hoa giúp bạn dọn dẹp bàn ghế và nói: "Con chào bác ạ! Lần sau con lại sang chơi nhé!". → Hoa rất lịch sự.

Ví dụ 2: Minh theo mẹ đến nhà bác hàng xóm chơi. Vừa vào nhà, Minh đã chạy lung tung, tự mở tủ lạnh lấy nước mà không hỏi. Minh còn vứt vỏ kẹo ra sàn nhà và nói to: "Nhà bác nhỏ quá!". Bố mẹ Minh phải xin lỗi bác. → Minh đã thiếu lịch sự, cần rút kinh nghiệm.

Ghi nhớ

Các em hãy luôn nhớ câu sau:

"Đến nhà ai cũng phải lễ phép,
Gõ cửa, chào hỏi, đi nhẹ, nói khẽ.
Xin phép trước khi dùng đồ,
Ra về cảm ơn chẳng hề quên đâu!"

Bài tập gợi ý (có hướng dẫn giải)

Bài tập 1: Em đang chơi ở nhà bạn, bỗng bạn mời em ăn bánh. Em sẽ làm gì?

• Hướng dẫn: Em cảm ơn bạn, nhưng trước khi ăn, em nên hỏi: "Cô/chú ơi, cháu ăn cái bánh này được không ạ?" để thể hiện sự tôn trọng. Nếu chủ nhà đồng ý, em mới ăn và nhớ ăn từ tốn, không làm rơi vụn ra sàn.
• Đáp án mẫu: "Cảm ơn cậu! Để tớ hỏi bố mẹ cậu một chút nhé." Sau đó em quay sang chủ nhà lễ phép hỏi xin phép.

Bài tập 2: Sắp xếp các hành động sau theo thứ tự đúng khi đến nhà người khác:
(A) Gõ cửa (B) Chào hỏi chủ nhà (C) Chào tạm biệt và cảm ơn (D) Xin phép trước khi dùng đồ chơi (E) Vào nhà nhẹ nhàng

• Hướng dẫn: Các em nhớ quy trình: Đầu tiên phải gõ cửa → vào nhà → chào hỏi → sau đó mới chơi (xin phép) → cuối cùng là ra về (chào tạm biệt).
• Đáp án: A → B → E → D → C (hoặc A → E → B → D → C, vì có thể vào nhà rồi mới chào).

Bài tập 3: Đến nhà bạn chơi, em vô tình làm vỡ một cái cốc. Em sẽ xử lý như thế nào?

• Hướng dẫn: Em không nên giấu hay đổ lỗi cho người khác. Trước hết, em cần xin lỗi chủ nhà thật lòng: "Cháu xin lỗi ạ! Cháu vô ý quá!", sau đó giúp dọn dẹp nếu được cho phép. Cuối cùng, em có thể hứa mang cốc khác để đền, hoặc báo với bố mẹ để giải quyết.
• Đáp án mẫu: "Dạ, cháu xin lỗi bác vì vô ý làm vỡ cốc. Để cháu giúp bác dọn ạ. Cháu sẽ xin mẹ mua cốc mới đền cho bác."

Bài tập 4: Em hãy nêu 2 việc làm thể hiện lịch sự và 2 việc làm thiếu lịch sự khi đến nhà người khác.

• Hướng dẫn: Dựa vào phần lý thuyết, em hãy tự liệt kê.
• Đáp án tham khảo:
  Việc làm lịch sự: (1) Chào hỏi chủ nhà ngay khi bước vào. (2) Hỏi "Cho cháu đi nhờ nhà vệ sinh ạ?" trước khi dùng.
  Việc làm thiếu lịch sự: (1) Tự ý bật tivi, máy tính mà không hỏi. (2) Nói chuyện rất to khi có người lớn đang nói chuyện.

Chúc các em hoàn thành tốt bài tập và luôn là vị khách dễ mến, lịch sự trong mắt mọi người!