Bài tập: Luyện tập: Văn bản tranh luận

Bài tập: Luyện tập: Văn bản tranh luận

Giới thiệu

Các em thân mến, trong cuộc sống hàng ngày, chúng ta thường gặp những tình huống cần bày tỏ ý kiến, bảo vệ quan điểm của mình trước một vấn đề nào đó. Đó chính là lúc chúng ta thực hành tranh luận. Qua bài học hôm nay, chúng ta sẽ cùng nhau luyện tập viết một văn bản tranh luận ngắn, biết cách trình bày ý kiến rõ ràng, thuyết phục người đọc. Cô trò mình sẽ cùng thực hành qua các bài tập cụ thể, có hướng dẫn chi tiết nhé!

Lý thuyết quan trọng

Trước khi luyện tập, các em hãy nhớ lại kiến thức về văn bản tranh luận:

• Văn bản tranh luận là loại văn bản trong đó người viết đưa ra ý kiến, lí lẽ và bằng chứng để bảo vệ quan điểm của mình về một vấn đề gây tranh cãi.
• Bố cục gồm ba phần:
  • Mở bài: Giới thiệu vấn đề cần tranh luận, nêu quan điểm chung.
  • Thân bài: Trình bày các lí lẽ, bằng chứng cụ thể để làm rõ và bảo vệ ý kiến của mình. Có thể phản bác ý kiến trái chiều.
  • Kết bài: Khẳng định lại quan điểm, nêu ý nghĩa hoặc bài học rút ra.
• Yêu cầu: Lí lẽ phải có cơ sở, bằng chứng phải xác thực, lập luận chặt chẽ, thuyết phục.

Bài tập luyện tập

Đề bài: Em hãy viết một đoạn văn tranh luận (khoảng 10-12 dòng) về việc học sinh có nên mang điện thoại di động đến trường hay không? Hãy đưa ra ý kiến của em và bảo vệ ý kiến đó bằng ít nhất hai lí lẽ, mỗi lí lẽ có bằng chứng minh họa.

Hướng dẫn giải chi tiết:

Để giải bài tập này, em có thể làm theo các bước sau:

1. Xác định quan điểm: Em cần chọn một trong hai ý kiến: “Học sinh nên mang điện thoại đến trường” hoặc “Học sinh không nên mang điện thoại đến trường”. Ví dụ bài làm dưới đây chọn quan điểm: Học sinh không nên mang điện thoại đến trường.
2. Tìm lí lẽ và bằng chứng:
   • Lí lẽ 1: Điện thoại gây mất tập trung trong giờ học.
     • Bằng chứng: Nhiều bạn lén nhắn tin, chơi game trong lớp dẫn đến không nghe giảng, kết quả học tập giảm sút.
   • Lí lẽ 2: Điện thoại là nguyên nhân gây ra tình trạng bắt nạt trực tuyến và chia rẽ trong lớp.
     • Bằng chứng: Chỉ cần một bức ảnh chụp lén bị phát tán, bình luận ác ý trên mạng khiến mối quan hệ bạn bè rạn nứt, ảnh hưởng đến tâm lí.
   • Lí lẽ 3 (bổ sung): Thời gian ở trường đã có bài học, nếu cần liên lạc có thể nhờ thầy cô hoặc dùng điện thoại công cộng của trường.
3. Viết đoạn văn: Sắp xếp các ý theo cấu trúc: mở đoạn (nêu ý kiến), thân đoạn (lí lẽ, bằng chứng), kết đoạn (khẳng định lại).

Bài làm mẫu:

Theo em, học sinh không nên mang điện thoại di động đến trường. Trước hết, điện thoại làm các mất tập trung trong giờ học. Giả sử, trong giờ Văn, cô giáo đang giảng bài về văn bản "Lượm", em lại nhận được tin nhắn từ bạn bè; chỉ cần liếc mắt xuống dưới bàn một giây là em đã lỡ mất một chi tiết quan trọng. Nhiều bạn còn để điện thoại rung liên tục, gây ảnh hưởng đến cả lớp. Chưa kể, điện thoại còn là phương tiện làm nảy sinh mâu thuẫn. Có chuyện chỉ vì một tin nhắn hiểu lầm hay một bức ảnh chụp vội trên mạng xã hội mà bạn bè trở nên giận hờn, thậm chí xa lánh nhau. Tâm trạng của em vì thế cũng bị ảnh hưởng rất nhiều. Nếu thật sự cần liên lạc với gia đình, em có thể đến phòng giáo vụ xin phép. Vì vậy, em khẳng định: để tập trung học tập và giữ gìn tình bạn đẹp, học sinh không nên mang điện thoại đến trường.

Ghi nhớ

Khi viết văn bản tranh luận, em cần nhớ:

• Nêu rõ quan điểm của bản thân ở đầu đoạn.
• Đưa ra ít nhất hai lí lẽ thuyết phục, mỗi lí lẽ có bằng chứng cụ thể (sự việc, số liệu, câu chuyện).
• Sử dụng từ nối để tạo sự mạch lạc: trước hết, tiếp theo, cuối cùng, bởi vì, cho nên, tuy nhiên...
• Giữ thái độ lịch sự, khách quan, không công kích cá nhân.

Bài tập gợi ý

Để luyện tập thêm, em hãy thử sức với một trong các đề sau:

1. Viết đoạn văn tranh luận (khoảng 10 câu) về việc có nên cấm học sinh xem tivi hoặc chơi trò chơi điện tử vào các ngày cuối tuần hay không?
2. Viết đoạn văn trình bày ý kiến của em về câu nói: "Muốn biết thì phải hỏi, muốn giỏi thì phải học". Hãy bảo vệ quan điểm của em về tầm quan trọng của việc chủ động học hỏi.

Chúc các em luyện tập thật tốt và viết được những văn bản tranh luận thuyết phục nhé!