Đơn vị đo độ dài, diện tích

Bài 1: Đơn vị đo độ dài, diện tích

Giới thiệu

Trong cuộc sống hàng ngày, chúng ta thường xuyên phải đo đạc các vật thể xung quanh như chiều dài của cái bàn, diện tích của sân trường hay khoảng cách từ nhà đến trường. Để thực hiện việc đo lường một cách chính xác, con người đã quy ước các đơn vị đo. Bài học hôm nay sẽ giúp các em tìm hiểu về các đơn vị đo độ dài và diện tích thông dụng, cùng cách chuyển đổi giữa chúng.

Lý thuyết

1. Đơn vị đo độ dài

Độ dài là khoảng cách giữa hai điểm. Đơn vị đo độ dài cơ bản trong hệ thống đo lường quốc tế (SI) là mét (m).

Các đơn vị đo độ dài thường gặp, sắp xếp theo thứ tự từ lớn đến bé:

• Ki-lô-mét (km): 1 km = 1000 m
• Héc-tô-mét (hm): 1 hm = 100 m
• Đề-ca-mét (dam): 1 dam = 10 m
• Mét (m): đơn vị cơ bản
• Đề-xi-mét (dm): 1 m = 10 dm
• Xen-ti-mét (cm): 1 m = 100 cm
• Mi-li-mét (mm): 1 m = 1000 mm

Quy tắc chuyển đổi: Khi chuyển từ đơn vị lớn hơn sang đơn vị nhỏ hơn liền kề, ta nhân với 10. Ngược lại, khi chuyển từ đơn vị nhỏ lên đơn vị lớn hơn liền kề, ta chia cho 10.

2. Đơn vị đo diện tích

Diện tích là phần mặt phẳng mà một hình chiếm chỗ. Đơn vị đo diện tích cơ bản là mét vuông (m²).

Các đơn vị đo diện tích thường gặp:

• Ki-lô-mét vuông (km²): 1 km² = 1 000 000 m²
• Héc-tô-mét vuông (hm²) hay ha: 1 ha = 10 000 m²
• Đề-ca-mét vuông (dam²) hay a: 1 a = 100 m²
• Mét vuông (m²): đơn vị cơ bản
• Đề-xi-mét vuông (dm²): 1 m² = 100 dm²
• Xen-ti-mét vuông (cm²): 1 m² = 10 000 cm²
• Mi-li-mét vuông (mm²): 1 m² = 1 000 000 mm²

Quy tắc chuyển đổi: Khi chuyển từ đơn vị lớn hơn sang đơn vị nhỏ hơn liền kề, ta nhân với 100. Ngược lại, khi chuyển từ đơn vị nhỏ lên đơn vị lớn hơn liền kề, ta chia cho 100.

Ví dụ minh họa

Ví dụ 1: Một sợi dây dài 3 mét. Hãy đổi sang xen-ti-mét và mi-li-mét.

Bài giải:

• Đổi sang cm: 3 m = 3 × 100 cm = 300 cm
• Đổi sang mm: 3 m = 3 × 1000 mm = 3000 mm

Đáp số: 300 cm và 3000 mm.

Ví dụ 2: Một mảnh vườn hình chữ nhật có chiều dài 50 m và chiều rộng 20 m. Tính diện tích mảnh vườn bằng mét vuông, sau đó đổi ra héc-ta (ha).

Bài giải:

• Diện tích mảnh vườn: 50 × 20 = 1000 (m²)
• Đổi sang héc-ta: 1000 m² = 1000 : 10 000 ha = 0,1 ha

Đáp số: 1000 m² và 0,1 ha.

Ví dụ 3: Một căn phòng có diện tích 25 mét vuông. Hãy đổi ra đề-xi-mét vuông và xen-ti-mét vuông.

Bài giải:

• Đổi sang dm²: 25 m² = 25 × 100 dm² = 2500 dm²
• Đổi sang cm²: 25 m² = 25 × 10 000 cm² = 250 000 cm²

Đáp số: 2500 dm² và 250 000 cm².

Ghi nhớ

• Đơn vị đo độ dài: km, hm, dam, m, dm, cm, mm. Mỗi đơn vị liền kề hơn kém nhau 10 lần.
• Đơn vị đo diện tích: km², hm² (ha), dam² (a), m², dm², cm², mm². Mỗi đơn vị liền kề hơn kém nhau 100 lần.
• Cách chuyển đổi: Từ lớn sang bé nhân với 10 (hoặc 100), từ bé sang lớn chia cho 10 (hoặc 100).
• Lưu ý: 1 ha = 10 000 m², 1 a = 100 m² thường dùng trong đo đạc đất đai.

Bài tập gợi ý

1. Đổi các độ dài sau ra mét: 5 km, 2 hm, 7 dam, 300 cm.
2. Đổi các diện tích sau ra mét vuông: 3 km², 5 ha, 200 a, 1500 dm².
3. Một tấm vải dài 4 m. Cắt ra 150 cm để may áo. Hỏi tấm vải còn lại dài bao nhiêu xăng-ti-mét?
4. Một khu vườn hình vuông có cạnh 30 m. Tính diện tích khu vườn bằng mét vuông và bằng héc-ta.
5. So sánh: 2 m² 50 dm² và 250 dm². Điền dấu <, >, = thích hợp.