Bài tập: Chương 3: Môi trường và tài nguyên

Bài tập: Chương 3 - Môi trường và tài nguyên

Giới thiệu bài học

Trong chương này, chúng ta đã cùng nhau tìm hiểu về môi trường sống xung quanh mình và những nguồn tài nguyên thiên nhiên quý giá. Bài tập hôm nay sẽ giúp các em củng cố lại kiến thức về môi trường và tài nguyên, đồng thời rèn luyện kỹ năng phân tích và áp dụng vào thực tế.

Lý thuyết cần nhớ

Môi trường là không gian bao quanh Trái Đất, bao gồm tất cả các yếu tố tự nhiên và nhân tạo có ảnh hưởng đến sự sống, sự phát triển của con người và sinh vật. Môi trường gồm:

• Môi trường đất (thạch quyển)
• Môi trường nước (thủy quyển)
• Môi trường không khí (khí quyển)
• Môi trường sinh vật (sinh quyển)

Tài nguyên là những vật chất trong tự nhiên mà con người có thể khai thác, sử dụng để phục vụ đời sống và sản xuất. Tài nguyên được chia thành:

• Tài nguyên tái tạo: Có thể phục hồi sau khi sử dụng (nước, không khí, đất, sinh vật).
• Tài nguyên không tái tạo: Bị cạn kiệt dần sau khi sử dụng (than đá, dầu mỏ, khoáng sản).
• Tài nguyên vô tận: Luôn có sẵn trong tự nhiên (năng lượng mặt trời, gió, thủy triều).

Ví dụ minh họa

Ví dụ 1: Hãy phân biệt môi trường sống của một cây xanh trong vườn nhà em bao gồm những yếu tố nào?

Hướng dẫn giải:

Môi trường sống của cây xanh gồm:

1. Đất: cung cấp chất dinh dưỡng và nước.
2. Nước: hòa tan các khoáng chất.
3. Không khí: cung cấp khí cacbonic cho quang hợp và oxy cho hô hấp.
4. Ánh sáng mặt trời: nguồn năng lượng cho quá trình quang hợp.
5. Các sinh vật khác: vi sinh vật trong đất, côn trùng thụ phấn.

Ví dụ 2: Nếu một người nông dân khai thác nước ngầm quá mức để tưới tiêu, hãy cho biết tác động đến môi trường và tài nguyên?

Hướng dẫn giải:

Khai thác nước ngầm quá mức gây ra:

• Môi trường đất: sụt lún, nứt nẻ bề mặt đất.
• Tài nguyên nước: cạn kiệt nguồn nước ngầm, gây hạn hán cho các khu vực lân cận.
• Môi trường sinh vật: các loài sinh vật phụ thuộc vào mạch nước ngầm bị suy giảm hoặc tuyệt chủng.

Ghi nhớ

Ghi nhớ:

• Môi trường và tài nguyên có mối quan hệ chặt chẽ với nhau. Môi trường chứa đựng và nuôi dưỡng tài nguyên.
• Sử dụng tài nguyên thiên nhiên hợp lý, bền vững là trách nhiệm của mỗi cá nhân và cộng đồng.
• Bảo vệ môi trường là bảo vệ chính cuộc sống của chúng ta.

Bài tập gợi ý

Các em hãy tự luyện tập với các bài tập sau đây để củng cố kiến thức:

Bài tập 1: Kể tên 3 tài nguyên tái tạo và 3 tài nguyên không tái tạo mà em biết. Vì sao chúng ta cần ưu tiên sử dụng tài nguyên tái tạo?

Bài tập 2: Một khu rừng bị chặt phá để lấy gỗ và đất làm nông nghiệp. Hãy phân tích những hậu quả mà hành động này gây ra đối với môi trường (đất, nước, không khí, sinh vật).

Bài tập 3: Đọc tình huống sau: "Gia đình em sử dụng nước giếng khoan để sinh hoạt. Nếu nước giếng bị nhiễm mặn, em sẽ làm gì để bảo vệ nguồn nước và sức khỏe gia đình?" Hãy đề xuất ít nhất 2 giải pháp khả thi.

Bài tập 4 (nâng cao): Vẽ sơ đồ tư duy thể hiện mối quan hệ giữa khai thác tài nguyên thiên nhiên và ô nhiễm môi trường. Từ đó, chỉ ra một hoạt động cụ thể mà em có thể thực hiện hàng ngày để góp phần bảo vệ môi trường.

Chúc các em học tốt và luôn có ý thức bảo vệ môi trường sống xung quanh mình!