Bài tập: Luyện tập: Công dân với cộng đồng

Bài tập luyện tập: Công dân với cộng đồng

Giới thiệu bài học

Trong chương 1, các em đã tìm hiểu về vai trò của cộng đồng, trách nhiệm của công dân đối với cộng đồng cũng như các giá trị như đoàn kết, tương trợ, tôn trọng sự khác biệt và bảo vệ môi trường. Bài luyện tập hôm nay sẽ giúp các em củng cố kiến thức thông qua các bài tập tình huống cụ thể, từ đó rèn luyện kĩ năng phân tích và ứng xử phù hợp trong cuộc sống hằng ngày.

Lý thuyết cần nhớ

• Cộng đồng là tập hợp những người có chung đặc điểm, lợi ích hoặc mục tiêu, cùng gắn bó và hỗ trợ nhau.
• Công dân với cộng đồng thể hiện qua các hành vi: tham gia hoạt động tập thể, giúp đỡ người khác, bảo vệ môi trường, thực hiện nội quy nơi công cộng.
• Giá trị cốt lõi cần có: tinh thần trách nhiệm, lòng nhân ái, ý thức kỉ luật và sự tôn trọng lẫn nhau.

Ví dụ minh họa có hướng dẫn giải

Bài tập 1: Lớp 8A phát động phong trào “Ngày Chủ nhật xanh” – dọn vệ sinh khu vực công viên gần trường. Tuy nhiên, bạn Minh cho rằng đây là việc của bác bảo vệ môi trường, không liên quan đến học sinh.

• Yêu cầu: Em hãy nhận xét ý kiến của bạn Minh. Nếu là thành viên trong lớp, em sẽ làm gì?
• Hướng dẫn giải:
  • Ý kiến của Minh là chưa đúng, vì bảo vệ môi trường là trách nhiệm chung của mọi công dân, đặc biệt là thế hệ trẻ. Công viên là tài sản chung của cộng đồng, nếu không giữ gìn, mọi người sẽ chịu ảnh hưởng.
  • Em sẽ giải thích cho Minh hiểu ý nghĩa của phong trào: vừa giúp môi trường sạch đẹp, vừa thể hiện tinh thần đoàn kết, trách nhiệm với cộng đồng. Em cũng sẽ rủ Minh cùng tham gia để trải nghiệm niềm vui khi làm việc tập thể.

Bài tập 2: Trong xóm có cụ già sống neo đơn, thường xuyên ốm đau. Các bạn trong nhóm của Lan đã tự nguyện đến giúp cụ dọn dẹp nhà cửa, nấu cháo và trò chuyện với cụ. Hành động này bị một số người cho là “mất thời gian, không có lợi ích gì”.

• Yêu cầu: Em đồng tình hay phản đối ý kiến trên? Giải thích.
• Hướng dẫn giải:
  • Em không đồng tình với ý kiến cho rằng đó là mất thời gian. Bởi vì tương trợ, giúp đỡ người yếu thế là truyền thống tốt đẹp của dân tộc, thể hiện lòng nhân ái và trách nhiệm của mỗi công dân với cộng đồng.
  • Hành động của Lan và các bạn mang lại giá trị tinh thần to lớn: giảm bớt nỗi cô đơn cho cụ già, lan tỏa tình yêu thương trong xóm. Đây là việc làm có ý nghĩa sâu sắc, không thể đo bằng lợi ích vật chất trước mắt.

Ghi nhớ

1. Mỗi công dân, đặc biệt là học sinh, cần chủ động tham gia các hoạt động vì cộng đồng như giữ gìn vệ sinh nơi công cộng, giúp đỡ người khó khăn, tôn trọng nội quy chung.
2. Không nên ích kỉ, thờ ơ với các vấn đề xung quanh vì cộng đồng phát triển tốt đẹp là nền tảng cho sự phát triển của mỗi cá nhân.
3. Khi tham gia, cần có tinh thần tự nguyện, tích cực và trách nhiệm.

Bài tập gợi ý tự luyện

Bài tập 1: Nhà trường phát động chiến dịch “Góp sách cũ – Trao yêu thương” để tặng sách cho các bạn học sinh vùng cao. Bạn Huy cho rằng nên góp sách mới để các bạn có sách đẹp, nhưng bạn An lại nói sách cũ còn dùng được cũng quý vì chứa đựng tri thức. Em hãy nêu ý kiến của mình và giải thích.

Bài tập 2: Trong giờ ra chơi, một nhóm bạn rủ em bẻ cành cây trong sân trường để chơi trò đánh trận giả. Em sẽ ứng xử như thế nào? Vì sao?

Bài tập 3: Em hãy kể lại một việc làm cụ thể mà em hoặc các bạn trong lớp đã thực hiện để thể hiện tinh thần đoàn kết với cộng đồng. Qua việc làm đó, em rút ra bài học gì?

Lưu ý: Các em tự trả lời bài tập vào vở, sau đó có thể trao đổi với bạn bè hoặc thầy cô để rút kinh nghiệm. Chúc các em học tốt!