Bài tập: Chương 4: Ôn tập cuối năm

Bài tập: Chương 4: Ôn tập cuối năm

Giới thiệu

Chương 4 là chương cuối cùng trong chương trình Công nghệ 9, giúp các em tổng kết lại toàn bộ kiến thức đã học từ đầu năm. Đây là dịp để các em hệ thống hóa những nội dung quan trọng về kỹ thuật trồng cây ăn quả, kỹ thuật trồng cây công nghiệp, và các phương pháp chăm sóc, thu hoạch, bảo quản. Bài tập ôn tập cuối năm sẽ tập trung vào các dạng bài thực hành và lý thuyết, kèm theo hướng dẫn giải chi tiết, giúp các em củng cố kiến thức vững vàng trước khi bước vào kỳ kiểm tra.

Lý thuyết trọng tâm cần nhớ

Trước khi làm bài tập, các em cần nắm vững những nội dung chính sau:

• Kỹ thuật trồng cây ăn quả: Quy trình trồng, chăm sóc, bón phân, tưới nước, cắt tỉa, tạo hình cho các loại cây như cam, xoài, nhãn, vải.
• Kỹ thuật trồng cây công nghiệp: Các bước gieo trồng, chăm sóc cây như cà phê, cao su, chè, hồ tiêu.
• Phòng trừ sâu bệnh hại: Nhận biết các loại sâu bệnh thường gặp, biện pháp phòng trừ tổng hợp (IPM) và sử dụng thuốc bảo vệ thực vật an toàn.
• Thu hoạch và bảo quản: Xác định thời điểm thu hoạch, phương pháp thu hoạch đúng kỹ thuật và cách bảo quản sau thu hoạch.

Bài tập có hướng dẫn giải

Bài tập 1: Quy trình trồng cây ăn quả

Đề bài: Em hãy sắp xếp các bước sau đây theo đúng quy trình kỹ thuật trồng cây ăn quả có múi (cam, quýt):

1. Đào hố, bón lót
2. Đặt cây vào hố
3. Đắp bầu, tưới nước
4. Lấp đất lần 1
5. Lấp đất lần 2

Hướng dẫn giải:

Quy trình kỹ thuật trồng cây ăn quả có múi đúng phải tuân theo các bước sau:

• Bước 1: Đào hố, bón lót.
• Bước 2: Đặt cây vào hố (đảm bảo cây được đặt thẳng, cổ rễ ngang mặt đất).
• Bước 3: Lấp đất lần 1 (vun gốc nhẹ nhàng).
• Bước 4: Lấp đất lần 2 (nén chặt đất xung quanh gốc).
• Bước 5: Đắp bầu, tưới nước (tạo bầu giữ ẩm và tưới đẫm nước ngay sau khi trồng).

Lưu ý: Việc tưới nước được thực hiện sau cùng để cây nhanh chóng bén rễ.

Bài tập 2: Nhận biết sâu bệnh hại

Đề bài: Quan sát hình ảnh (hoặc mô tả), em hãy cho biết loại sâu bệnh nào thường gây hại trên cây nhãn, vải và nêu biện pháp phòng trừ.

Hướng dẫn giải:

Một số loại sâu bệnh hại chính trên cây nhãn, vải bao gồm:

• Bệnh thán thư: Gây hại trên lá, hoa và quả non. Vết bệnh màu nâu đen, làm rụng lá, khô quả. Biện pháp: Cắt tỉa cành bị bệnh, phun thuốc phòng trừ (ví dụ: Carbendazim, Mancozeb) theo hướng dẫn.
• Sâu đục quả: Sâu non chui vào bên trong quả, làm quả bị thối, rụng. Biện pháp: Bao quả bằng túi lưới, thu gom quả rụng và tiêu hủy, sử dụng bẫy đèn hoặc thuốc sinh học.
• Nhện lông nhung: Chích hút nhựa trên lá non, làm lá biến dạng, cây còi cọc. Biện pháp: Phun nước mạnh để rửa nhện, sử dụng thuốc đặc trị (phòng trừ luân phiên để tránh nhện kháng thuốc).

Gợi ý: Các em nên áp dụng biện pháp phòng trừ tổng hợp (IPM) bao gồm: canh tác tốt, sử dụng giống khỏe, bảo vệ thiên địch và chỉ dùng thuốc hóa học khi thật cần thiết.

Bài tập 3: Tính toán lượng phân bón

Đề bài: Một vườn cây ăn quả có diện tích 500 m². Theo quy trình, cần bón thúc cho cây với tỉ lệ 0,2 kg phân NPK (loại 16-16-8) cho mỗi gốc. Vườn có tất cả 50 gốc cam. Em hãy tính tổng lượng phân NPK cần dùng cho một lần bón thúc? Nếu giá phân bón là 15.000 đồng/kg, hãy tính số tiền cần chi trả.

Hướng dẫn giải:

• Tổng lượng phân NPK cần dùng = 0,2 kg/gốc × 50 gốc = 10 kg.
• Số tiền cần chi trả = 10 kg × 15.000 đồng/kg = 150.000 đồng.

Lưu ý: Khi bón thúc, các em cần rải phân đều quanh tán cây, cách gốc từ 30-50 cm, sau đó xới nhẹ đất và tưới nước để phân tan nhanh.

Ghi nhớ

Để làm tốt bài tập ôn tập cuối năm, các em cần:

• Nắm vững quy trình kỹ thuật từ khâu chọn giống, trồng, chăm sóc đến thu hoạch cho từng nhóm cây trồng.
• Phân biệt được các loại sâu bệnh hại phổ biến và biện pháp phòng trừ thích hợp.
• Thực hành tính toán các thông số kỹ thuật (lượng phân bón, mật độ trồng) một cách chính xác.
• Luôn áp dụng nguyên tắc "phòng là chính", kết hợp hài hòa giữa biện pháp sinh học, kỹ thuật và hóa học để bảo vệ cây trồng bền vững.

Bài tập gợi ý

1. Hãy trình bày quy trình bón phân thúc cho cây xoài giai đoạn ra hoa. Nêu rõ loại phân và cách bón.
2. Kể tên 3 loại sâu hại thường gặp ở cây cà phê và đề xuất biện pháp phòng trừ an toàn, hiệu quả.
3. Một vườn chè có 1.000 m², mật độ trồng là 5.000 cây/ha. Hãy tính số lượng cây chè cần trồng cho vườn này. Biết rằng 1 ha = 10.000 m².
4. Em hãy giải thích vì sao cần phải thu hoạch quả đúng độ chín và bảo quản ở nhiệt độ thích hợp? Cho ví dụ cụ thể về một loại quả.