Đơn vị đo độ dài, diện tích

Bài 1: Đơn vị đo độ dài, diện tích (Lý thuyết)

Giới thiệu

Trong cuộc sống hàng ngày, chúng ta thường xuyên phải đo đạc các đại lượng như chiều dài của một cái bàn, diện tích của một mảnh vườn hay thể tích của một bể nước. Để thực hiện việc đo đạc một cách chính xác và thống nhất, con người đã xây dựng ra các đơn vị đo. Mỗi đại lượng có một hệ thống đơn vị đo riêng. Bài học hôm nay sẽ giúp chúng ta tìm hiểu về các đơn vị đo độ dài và đơn vị đo diện tích thông dụng, cũng như cách đổi giữa chúng.

Lý thuyết

1. Đơn vị đo độ dài

Độ dài là khoảng cách giữa hai điểm. Đơn vị đo độ dài cơ bản trong hệ đo lường quốc tế (SI) là mét (m).

Các đơn vị đo độ dài thông dụng khác được viết tắt và sắp xếp theo thứ tự từ lớn đến nhỏ như sau:

• km (ki-lô-mét)
• hm (héc-tô-mét)
• dam (đề-ca-mét)
• m (mét)
• dm (đề-xi-mét)
• cm (xăng-ti-mét)
• mm (mi-li-mét)

Quan hệ giữa các đơn vị đo độ dài: Mỗi đơn vị đo độ dài liền kề nhau hơn kém nhau 10 lần.

• 1 km = 10 hm = 100 dam = 1000 m
• 1 m = 10 dm = 100 cm = 1000 mm
• 1 dm = 10 cm = 100 mm
• 1 cm = 10 mm

2. Đơn vị đo diện tích

Diện tích là phần mặt phẳng bị chiếm bởi một hình (ví dụ: hình vuông, hình chữ nhật, hình tròn). Đơn vị đo diện tích cơ bản là mét vuông (m²).

Các đơn vị đo diện tích thông dụng cũng được sắp xếp tương tự:

• km² (ki-lô-mét vuông)
• hm² (héc-tô-mét vuông) hay còn gọi là ha (héc-ta)
• dam² (đề-ca-mét vuông) hay a (a)
• m² (mét vuông)
• dm² (đề-xi-mét vuông)
• cm² (xăng-ti-mét vuông)
• mm² (mi-li-mét vuông)

Quan hệ giữa các đơn vị đo diện tích: Mỗi đơn vị đo diện tích liền kề nhau hơn kém nhau 100 lần.

• 1 km² = 100 hm² = 10 000 dam² = 1 000 000 m²
• 1 m² = 100 dm² = 10 000 cm² = 1 000 000 mm²
• 1 dm² = 100 cm² = 10 000 mm²
• 1 cm² = 100 mm²

Lưu ý: Để nhớ dễ hơn, các em hãy để ý: với độ dài, mỗi bước nhảy liền kề là nhân (hoặc chia) với 10. Với diện tích, mỗi bước nhảy liền kề là nhân (hoặc chia) với 100.

Ví dụ minh họa

Ví dụ 1: Đổi các đơn vị đo độ dài sau:

1. 5 km = ... m
2. 350 cm = ... m
3. 2 m 3 dm = ... cm

Lời giải:

1. 1 km = 1000 m. Vậy 5 km = 5 × 1000 = 5000 m.
2. 100 cm = 1 m. Vậy 350 cm = 350 : 100 = 3,5 m.
3. 2 m = 200 cm (vì 1 m = 100 cm). 3 dm = 30 cm (vì 1 dm = 10 cm). Vậy 2 m 3 dm = 200 cm + 30 cm = 230 cm.

Ví dụ 2: Đổi các đơn vị đo diện tích sau:

1. 3 m² = ... cm²
2. 24 000 dm² = ... m²
3. 5 ha = ... m²

Lời giải:

1. 1 m² = 10 000 cm². Vậy 3 m² = 3 × 10 000 = 30 000 cm².
2. 100 dm² = 1 m². Vậy 24 000 dm² = 24 000 : 100 = 240 m².
3. 1 ha = 1 hm² = 10 000 m². Vậy 5 ha = 5 × 10 000 = 50 000 m².

Ví dụ 3: Một mảnh vườn hình chữ nhật có chiều dài 15 m, chiều rộng 8 m. Tính diện tích mảnh vườn đó theo đơn vị mét vuông và đề-ca-mét vuông.

Lời giải:

Diện tích mảnh vườn là: 15 × 8 = 120 (m²).

Đổi 120 m² ra đơn vị đề-ca-mét vuông (dam²):

1 dam² = 100 m². Vậy 120 m² = 120 : 100 = 1,2 dam².

Ghi nhớ

• Đơn vị đo độ dài cơ bản là mét (m). Mỗi đơn vị liền kề hơn kém nhau 10 lần.
• Đơn vị đo diện tích cơ bản là mét vuông (m²). Mỗi đơn vị liền kề hơn kém nhau 100 lần.
• Khi đổi từ đơn vị lớn sang đơn vị nhỏ liền kề, ta nhân với 10 (độ dài) hoặc 100 (diện tích).
• Khi đổi từ đơn vị nhỏ sang đơn vị lớn liền kề, ta chia cho 10 (độ dài) hoặc 100 (diện tích).

Bài tập gợi ý

Các em hãy tự luyện tập bằng cách thực hiện các bài tập sau:

1. Đổi các đơn vị độ dài:
   • 7 km = ... m
   • 450 dm = ... m
   • 3 m 5 cm = ... mm
2. Đổi các đơn vị diện tích:
   • 8 m² = ... dm²
   • 50 000 cm² = ... m²
   • 2 ha = ... m²
3. Một căn phòng hình vuông có cạnh 6 m. Tính diện tích căn phòng đó theo đơn vị mét vuông và đề-xi-mét vuông.